ریشههای بیتوفیقی را باید در خود جست. گاهی ادعای دوستی با خدا زیاد است، اما آنچه باید انجام شود، انجام نمیشود. نتیجهاش بیحالی در عبادت است؛ نه عشقی هست، نه سوزی و نه حضور قلبی.
امام سجاد (ع) در فرازی از دعای ابوحمزه ثمالی، علتهای این بیتوفیقی را یکییکی برمیشمارند. یکی از آنها سبک شمردن حق خداست:
أَوْ لَعَلَّكَ رَأَيْتَنِي مُسْتَخِفّاً بِحَقِّكَ فَأَقْصَيْتَنِي
یا شاید مرا دیدی که حق تو را سبک میشمارم، پس از پیشگاهت دورم کردی.
از این بدتر، پشت کردن به خداست. گناه یعنی رویگردانی از خدا؛ کسی که گناه میکند، رو به خدا نیست، بلکه پشت به اوست:
أَوْ لَعَلَّكَ رَأَيْتَنِي مُعْرِضاً عَنْكَ فَقَلَيْتَنِي
یا شاید مرا رویگردان از خود دیدی، پس بر من خشم گرفتی.
علت دیگر، ادعای دروغین در بندگی است؛ همهاش ادعا و همهاش حرف:
أَوْ لَعَلَّكَ وَجَدْتَنِي فِي مَقَامِ الْكَاذِبِينَ فَرَفَضْتَنِي
یا شاید مرا در جایگاه دروغگویان یافتی، پس رهایم کردی.
و نیز ناسپاسی در برابر نعمتهای فراوان الهی:
أَوْ لَعَلَّكَ رَأَيْتَنِي غَيْرَ شَاكِرٍ لِنَعْمَائِكَ فَحَرَمْتَنِي
یا شاید مرا ناسپاس نعمتهایت دیدی، پس محرومم کردی.
همه این علتها به خود انسان بازمیگردد. اگر رشدی نیست، اگر توفیق سحرخیزی و حال زیارت از دست رفته است، پیش از هر چیز باید خود را جستجو کرد و علت را در اعمال و درون خود یافت.
عهدین - عهد تا عهد ظهور امام زمان (عج)