چگونه دین خدا را یاری کنیم؟ از شکستن سنت‌های غلط تا یاری ولیّ خدا

وعده قرآن روشن است: «یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا إِنْ تَنْصُرُوا اللَّهَ یَنْصُرْکُمْ وَیُثَبِّتْ أَقْدَامَکُمْ» (محمد: ۷). اما خدایی که بی‌نیاز مطلق است، چه نیازی به یاری ما دارد؟ پاسخ این است که یاری دین خدا در واقع یاری حق، یاری اولیای خدا و یاری راهی است که خدا برای سعادت انسان گشوده است. این مقاله به این پرسش پاسخ می‌دهد که چگونه دین خدا را یاری کنیم، یاری خدا دقیقاً یعنی چه و چه شرایطی دارد.

تماشای ویدئو: ویدئوی کامل جلسه ۳۲ سنت‌های الهی درباره یاری دین خدا را اینجا ببینید.

ایمان؛ نقطه آغاز یاری دین خدا

خطاب آیه به «الَّذِینَ آمَنُوا» است، نه به هر کسی که اسماً مسلمان است. قرآن میان این دو فرق می‌گذارد: «قَالَتِ الْأَعْرَابُ آمَنَّا ۖ قُلْ لَمْ تُؤْمِنُوا وَلَٰکِنْ قُولُوا أَسْلَمْنَا وَلَمَّا یَدْخُلِ الْإِیمَانُ فِی قُلُوبِکُمْ» (حجرات: ۱۴). اسلام پذیرش ظاهری است؛ ایمان، باوری است که در دل نشسته و رفتار را می‌سازد.

یکی از ارکان ایمان، شناخت امام است. در روایت مشهور آمده است: «مَنْ مَاتَ وَلَمْ یَعْرِفْ إِمَامَ زَمَانِهِ مَاتَ مِیتَةً جَاهِلِیَّةً». این شناخت فقط دانستن نام و نسب نیست؛ یعنی دانستن اینکه امام از ما چه می‌خواهد و ما در کدام جبهه ایستاده‌ایم.

چرخه‌ای که خود را تقویت می‌کند

نصرت الهی یک چرخه فزاینده است. مؤمن قدمی در یاری دین برمی‌دارد، خدا او را یاری می‌کند و قدم‌هایش را استوار می‌سازد؛ این استواری ایمان را بیشتر می‌کند و ایمان بیشتر، یاری بزرگ‌تری را ممکن می‌سازد. قرآن این حقیقت را در جای دیگر چنین بیان می‌کند: «وَالَّذِینَ جَاهَدُوا فِینَا لَنَهْدِیَنَّهُمْ سُبُلَنَا» (عنکبوت: ۶۹). هرکس در راه خدا بکوشد، راه‌های تازه پیش رویش گشوده می‌شود.

شرط نخست: شکستن سنت‌های غلط

یکی از مهم‌ترین شرایط نصرت الهی، شکستن سنت‌ها و آداب غلطی است که به اسم فرهنگ و عرف بر زندگی ما حاکم شده‌اند. بت‌پرستی فقط سجده بر سنگ و چوب نیست؛ هر رسمی که بی‌دلیل و بر خلاف حکم خدا اطاعت شود، نوعی بت است.

آداب ازدواج؛ نمونه‌ای روشن

ازدواج نمونه روشن این مشکل است. مهریه‌های سنگین، جهیزیه‌های پرهزینه، تشریفات مفصل و چشم‌وهم‌چشمی‌ها، ازدواج آسان را برای بسیاری از جوانان ناممکن کرده است. هیچ‌کدام از این رسوم پشتوانه دینی ندارد. معیار مؤمن، سیره اهل بیت علیهم‌السلام است. ازدواج امیرالمؤمنین و حضرت زهرا علیهماالسلام با ساده‌ترین شکل ممکن برگزار شد و برکتی بی‌مانند داشت. هر خانواده‌ای که جرئت کند این رسوم را کنار بگذارد، در حقیقت دین خدا را یاری کرده و راه را برای دیگران هم باز کرده است.

هجرت از عادت‌ها

شکستن عادت‌ها سخت است؛ زیرا بخش غریزی ذهن انسان به آنچه آشنا و تکراری است، احساس امنیت می‌کند. هر تغییری، حتی تغییر به سوی خیر، در ابتدا ناخوشایند به نظر می‌رسد. هجرت در قرآن فقط جابه‌جایی جغرافیایی نیست؛ هجرت از گناه، از عادت‌های بد و از روابط و فضاهایی که انسان را از خدا دور می‌کنند هم هجرت است.

وقتی در اقلیت هستیم

یکی از بزرگ‌ترین موانع یاری حق، ترس از تنهایی است. امیرالمؤمنین علیه‌السلام در نهج‌البلاغه فرموده است: «أَیُّهَا النَّاسُ لَا تَسْتَوْحِشُوا فِی طَرِیقِ الْهُدَىٰ لِقِلَّةِ أَهْلِهِ» (خطبه ۲۰۱)؛ در راه هدایت، از کمی رهروانش هراس به دل راه ندهید.

موسی علیه‌السلام وقتی به سوی فرعون رفت، تنها بود؛ نه سپاهی داشت و نه پشتوانه‌ای جز خدا. ابراهیم علیه‌السلام یک تنه در برابر قومش ایستاد. تاریخ پر است از کسانی که در آغاز تنها بودند و سرانجام جریان‌ساز شدند.

مارپیچ سکوت را بشکنید

جامعه‌شناسان از پدیده‌ای به نام «مارپیچ سکوت» سخن می‌گویند: افراد وقتی گمان می‌کنند نظرشان در اقلیت است، از ترس طرد شدن سکوت می‌کنند و این سکوت باعث می‌شود دیگران هم گمان کنند در اقلیت‌اند. نتیجه این است که گاهی یک اکثریت واقعی، خود را اقلیت می‌پندارد. کافی است یک نفر سکوت را بشکند تا دیگران هم جرئت سخن گفتن پیدا کنند.

قرآن راه‌حل را چنین بیان می‌کند: «قُلْ إِنَّمَا أَعِظُکُمْ بِوَاحِدَةٍ ۖ أَنْ تَقُومُوا لِلَّهِ مَثْنَىٰ وَفُرَادَىٰ ثُمَّ تَتَفَکَّرُوا» (سبأ: ۴۶). قیام برای خدا می‌تواند با دو نفر یا حتی یک نفر آغاز شود؛ لازم نیست منتظر بمانیم تا همه همراه شوند.

شرط دوم: یاری یاوران دین

دین در خلأ زندگی نمی‌کند؛ کسانی هستند که پرچم آن را بر دوش گرفته‌اند. یاری دین خدا بدون یاری این افراد معنا ندارد. پیامبر اکرم صلی‌الله‌علیه‌وآله در غدیر فرمود: «اللَّهُمَّ وَالِ مَنْ وَالَاهُ وَعَادِ مَنْ عَادَاهُ وَانْصُرْ مَنْ نَصَرَهُ وَاخْذُلْ مَنْ خَذَلَهُ». این دعا قاعده‌ای همیشگی است: هرکس ولیّ خدا را یاری کند، از نصرت خدا بهره‌مند می‌شود.

در زمان غیبت نیز این سنت جاری است. همراهی با امام زمان علیه‌السلام پس از ظهور، به یاری کردن آرمان‌های او در دوران غیبت گره خورده است؛ موضوعی که در ویدئوی شرط همراهی با امام زمان پس از ظهور به آن پرداخته شده است.

یاری در زندگی روزمره

یاری یاوران دین همیشه کار بزرگی نیست. دفاع از یک دانشجوی مذهبی که به خاطر باورهایش تحقیر می‌شود، حمایت از معلمی که ارزش‌ها را آموزش می‌دهد، یا پشتیبانی از یک هیئت و کانون فرهنگی محله، همه مصداق این یاری‌اند. کسی که سربازان دین را تنها نمی‌گذارد، خود یکی از آنان است.

شرط سوم: سرعت و پیشگامی

قرآن مقربان را چنین معرفی می‌کند: «وَالسَّابِقُونَ السَّابِقُونَ، أُولَٰئِکَ الْمُقَرَّبُونَ» (واقعه: ۱۰-۱۱). ارزش یاری در زمانی است که حق غریب است. کسی که پس از روشن شدن پیروزی به صف حق می‌پیوندد، با کسی که در روزهای سخت پیشگام بود، هم‌رتبه نیست. سرعت در یاری دین، نشانه یقین است؛ و یقین، کلید دریافت نصرتی است که ادامه این بحث در جلسه ۲۶ سنت‌های الهی درباره نصرت مؤمنان نیز آمده است.

چگونه دین خدا را یاری کنیم؟ گام‌های عملی

برای اینکه این شرایط از سطح شعار فراتر برود، می‌توان از چند گام ساده آغاز کرد. نخست، فهرستی از عادت‌ها و رسوم زندگی شخصی و خانوادگی تهیه کنیم و هرکدام را با سیره اهل بیت بسنجیم؛ هر رسمی که پشتوانه‌ای جز «همه این‌طور می‌کنند» ندارد، نامزد کنار گذاشتن است. دوم، در جمع‌هایی که حق مظلوم واقع می‌شود، سکوت نکنیم؛ یک جمله مؤدبانه و مستدل گاهی مارپیچ سکوت را می‌شکند. سوم، دست‌کم یک کانون فعال دینی یا فرهنگی را بشناسیم و به اندازه توان، با وقت، مهارت یا مال یاری‌اش کنیم. چهارم، در کار خیر منتظر دیگران نمانیم و پیشگام باشیم. این قدم‌های کوچک، همان باند فرودی را می‌سازند که نصرت الهی روی آن فرود می‌آید.

جمع‌بندی

پاسخ این پرسش که چگونه دین خدا را یاری کنیم، روشن است: یاری دین خدا از ایمان آغاز می‌شود و با شکستن سنت‌های غلط، هجرت از عادت‌ها، ایستادگی در اقلیت، یاری یاوران دین و پیشگامی در کار خیر ادامه می‌یابد. این‌ها همان راه‌های یاری دین و شرایط نصرت الهی است که اگر فراهم شود، وعده «یَنْصُرْکُمْ وَیُثَبِّتْ أَقْدَامَکُمْ» قطعاً محقق می‌شود. برای دیدن همه جلسات، به مجموعه سنت‌های الهی سر بزنید.

ویدئوی کامل این جلسه را ببینید: سنت‌های الهی جلسه ۳۲ – استاد رائفی‌پور