حجت خدا در هر زمان حاضر است؛ این حقیقت در فرازی از دعای ندبه آمده که پیامبر اکرم صلیاللهعلیهوآله را بیمدهنده میخواند و برای هر قومی هدایتگری قائل است. آیه هفتم سوره رعد همین را میگوید: «إِنَّمَا أَنْتَ مُنْذِرٌ وَلِکُلِّ قَوْمٍ هَادٍ». اگر مردمی هدایتگر زنده نداشته باشند، میتوانند بگویند اگر ما هم پیامبر و معجزهاش را میدیدیم، ایمان میآوردیم. پس باید کسی باشد که حجت را برای تکتک افراد تمام کند؛ چه کسی که در خانوادهای دیندار بزرگ شده و چه کسی که هرگز سخن درستی از دین نشنیده است.
انذار پیامبر و حجت خدا در هر زمان
هیچ کتاب آسمانی به اندازه قرآن از آخرت سخن نگفته است. در بسیاری از متون پیشین، بیم و وعده بیشتر به همین دنیا برمیگردد: قحطی، بیماری، جنگ و چیرگی بیگانگان. قرآن عذاب دنیا را عذاب کوچکتر میداند و عذاب اصلی را در آخرت. انذار یعنی هشدار پیش از آنکه راه بازگشت بسته شود. آتش آن روز نیز با هر کس به اندازه سهم او از ستم و غصب حق رفتار میکند؛ هرچه انسان به ستمگران شبیهتر باشد، به آن آتش نزدیکتر است. کسی که میداند دیگری برای مسئولیتی شایستهتر است و باز آن را رها نمیکند، در اندازه خود همین راه را میرود.
اما انذار بدون هدایتگر ناتمام میماند. در روایات امام باقر و امام صادق علیهماالسلام آمده است که منذر، رسول خداست و در هر روزگار امامی از اهلبیت هست که مردم را به آنچه پیامبر آورده راه مینماید؛ نخست امیرالمؤمنین علیهالسلام و سپس اوصیای او یکی پس از دیگری. «هر قوم» یعنی مردم هر عصر، و هدایتگر هر قوم امام همان عصر است.
حجت آشکار و حجت پنهان
امیرالمؤمنین علیهالسلام به کمیل فرمود زمین هیچگاه از کسی که حجت خدا را برپا دارد خالی نمیماند؛ این حجت یا آشکار و شناختهشده است یا بیمناک و پنهان. غیبت امام زمان علیهالسلام از همین گونه است و حجت خدا در هر زمان، حتی پشت پرده غیبت، حاضر است. پنهان بودن به معنای بیاثر بودن نیست؛ حضرت خضر کشتی را معیوب کرد و دیواری را برپا داشت، بیآنکه حتی حضرت موسی از حکمت کارش خبر داشته باشد. پرسش «پس کی؟» نیز تازه نیست؛ قرآن در آیه ۴۸ سوره یونس از کسانی میگوید که میپرسیدند این وعده کی خواهد بود. منتظر واقعی، در برابر این پرسش بر عهد خود میماند.
غدیر؛ هدایتگر پس از پیامبر
دعای ندبه پس از «لکل قوم هاد» بیدرنگ به غدیر میرسد: «مَنْ کُنْتُ مَوْلَاهُ فَعَلِیٌّ مَوْلَاهُ». پیامبر پیش از این جمله از مردم اقرار گرفت که آیا او به مؤمنان از خودشان سزاوارتر نیست. دوستی را با فرمان نمیتوان ساخت و برای اعلام یک دوستی ساده، نگه داشتن کاروان بزرگ حج در گرمای بیابان لازم نبود. آیه تبلیغ و آیه اکمال دین، وزن این اعلام را نشان میدهند. شرح فراز پیشین را در تفسیر دعای ندبه جلسه ۵۱ و بررسی بیشتر را در مقاله معنای مولا در غدیر دنبال کنید. ویدئوی کامل جلسه پنجاهودوم در همین صفحه است.
عهدین - عهد تا عهد ظهور امام زمان (عج)