آرامش در زندگی ابتدا در درون انسان است، نه در بیرون. درست است که بیرون اثر دارد. شغل خوب، درآمد مناسب، زندگی آرام و امنیت در آرامش اثر میگذارد؛ چنانکه بیماری، فقر و ناامنی آرامش را بر هم میزند. اما بیرون اصل نیست.
اینگونه نیست که هرکس بیرونش خوب باشد، درونش هم آرام باشد؛ و نه اینکه هرکس مشکلات بیرونی دارد، الزاماً درونش ناآرام باشد. کسانی هستند که بیرونشان آرام است و هیچ مشکل ظاهری ندارند، اما درونشان پوچ، تاریک و مضطرب است. در مقابل، کسانی در دل سختیها آراماند.
در برخی جوامع برخوردار، با وجود رفاه بیرونی، تحمل زندگی سخت میشود. صادق هدایت، از پیشگامان داستاننویسی ایران، از خانوادهای اشرافی بود و از جهت مالی و شهرت کمبودی نداشت. اما درونش تاریک بود. خدا را قبول نداشت و عالم را بیهدف میدانست. کتابهایش از ناامیدی و ظلمت پر است و خود نیز در پاریس، در سال ۱۳۳۰، با خودکشی از دنیا رفت.
برخی برعکس، در سختیهای بیرونی آرام میمانند. نگاه انسان به حوادث مهمتر از خود حادثههاست. حادثهها در بیرون رخ میدهند؛ بزرگ یا کوچک، تلخ یا شیرین. اما این نگاه ماست که حادثه را بزرگ یا کوچک، تلخ یا شیرین میکند.
گاهی حادثهای کوچک، مثل قبول نشدن در کنکور، زیان در معامله، یا فراهم نشدن ازدواج، آنقدر بزرگ میشود که به افسردگی و ناامیدی میانجامد. حتی شنیده شده که بعضی با گل خوردن تیم مورد علاقهشان سکته کردهاند. از بیرون، حادثه کوچک است؛ اما نگاه، آن را بزرگ کرده است.
گاهی حادثهای بسیار سنگین در بیرون رخ میدهد، اما چون خود انسان بزرگ است، نمیشکند. در کربلا، روز عاشورا، برای سیدالشهدا امام حسین (ع) بلایی پیش آمد که در روایت است ملائکه به ضجه درآمدند:
ضَجَّتِ الْمَلَائِكَةُ إِلَى اللَّهِ بِالْبُكَاءِ
ملائکه با گریه به درگاه خدا ضجه زدند.
بااینحال، آن که در گودال قتلگاه افتاده بود، چنان بزرگ بود که این مصیبت او را نشکست. عالم در اضطراب بود و او آرام بود. خطاب قرآن همین نفس آرام را نشان میدهد:
يَا أَيَّتُهَا النَّفْسُ الْمُطْمَئِنَّةُ
ای نفس آرام و مطمئن.
این آرامش، از آنِ امام حسین (ع) در گودال قتلگاه است. حضرت زینب (س) نیز، که از کودکی بلاکش بود، در برابر این بلاها مانند کوه ایستاد. وقتی از او پرسیدند، فرمود:
مَا رَأَيْتُ إِلَّا جَمِيلًا
جز زیبایی ندیدم.
نگاه انسانهاست که بزرگی یا کوچکی و تلخی یا شیرینی حادثهها را رقم میزند. اگر نگاه به خدا، به تقدیر الهی، و به عدالت و مدیریت خدا درست باشد، انسان امیدوار، سرزنده، صبور، مقاوم و آرام است. نگاهی دیگر انسان را ترسو، شکننده، ضعیف و افسرده میکند. اختلاف انسانها، اختلاف نگاهشان به عالم و آدم است.
عهدین - عهد تا عهد ظهور امام زمان (عج)